Het lijkt een lastig uitvoerbaar advies. Jacob Liberman vertelt in zijn boek ‘Luminous Life’; “Ik werk niet met mensen waar ik niet van hou”. Hij legt uit; “de relatie tussen het individu die de dienst levert en degene die wordt geholpen is het belangrijkste aspect van het proces. En dus van de uitkomst”.

Volgens theoretisch natuurkundige David Bohm is alles met en aan elkaar verbonden en onmiddellijk door elkaar beïnvloed. Dat betekent dat relaties het meest fundamentele aspect zijn van het bestaan. Liefde, genegenheid, wederzijds respect en begrip voor elkaar zijn belangrijker dan wat dan ook. Als we gaan inzien dat de verbinding die we hebben met anderen de bron is van onze individuele en collectieve potentie, dan wordt alles lichter.

In deze inspirerende TED Talk vertelt Harvard psycholoog Robert Waldinger hoe gezonde relaties de bouwstenen zijn van geluk en een lang, gezond en betekenisvol leven.

Een klant vertelde me dat ze dingen in de wereld ziet die ze liever niet zou zien.  Dat zij sterk en weerbaar is en dat minder weerbare mensen om haar heen het onderspit delven. En dat ze dat moeilijk vindt. En dat ze snapt dat niet iedereen zo sterk kan zijn als zij.

Het is onze natuur om te helpen. Dit zit in onze genen en gaat helemaal terug naar de oertijd. We gaven elkaar bescherming tegen de elementen en wilde dieren én we hadden elkaar nodig. Al was het maar om ervoor te zorgen dat onze soort in stand bleef. Dat zit dus ingebakken.

Om anderen te kunnen helpen moeten we weten wat ze nodig hebben. Welke acties lossen hun probleem op? Dat kan bedrijfsmatig door het leveren van iets dat goedkoper, leuker of sneller is of iets dat meer voldoening geeft dan andere beschikbare diensten.

Ook zonder het leveren van een dienst hebben we allemaal een kans om anderen te helpen weerbaarder te worden. En dus hen te helpen hun wereld ‘maakbaar(der)’ te maken. En dat kan door trots te zijn op je eigen kracht en vaardigheden en die te laten zien. Zodat je een lichtend voorbeeld bent. Zo help je mensen en bedrijven in nood door medelijden om te zetten in inspireren en mogelijk oplossingen.

Foto: Dakota Corbin Unsplash

We kennen allemaal wel iemand die iets heel snel oppakt of leert. Ze kijkt naar een paar filmpjes op Youtube of leest een boekje en hoppa, ze doet het alsof ze er al jaren mee bezig is. Of iemand die zegt iets te gaan doen, zoals in januari naar de gym gaan en dan er eind maart nog steeds twee keer per week actief is.

We kunnen meestal de wil wel opbrengen om in actie te komen om iets van de grond te krijgen. Op het werk bijvoorbeeld. Maar waar we meestal minder goed in zijn is prioriteiten stellen; wat is belangrijk en wat veel minder.

Volgens mij wordt de gave om door zelfmotivatie in actie te komen bepaald door twee dingen. Hoe gedreven ben door het bereiken van iets nieuws en beters? En ten tweede waar je ongeveer zit in het spectrum van obsessief/compulsief tot gebrek aan focus/motivatie. Dát bepaalt namelijk je gave om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen.

De meesten van ons hebben moeite met het ontwikkelen van vaardigheden omdat we óf gelijkgestemden om ons heen moeten hebben, óf een coach. Daar ligt ook meteen het grote leermoment. Het is zinloos jezelf te verwijten dat iets niet lukt of dat je het niet volhoudt. Dat je half februari alweer bent gestopt met sporten, hoewel je er op nieuwjaarsdag zo zeker van was dat je het dit jaar wél zou volhouden. Je hoeft eenvoudigweg alleen maar te onthouden dat je de hulp van een pro moet inroepen. Ga dus wel aan de slag bijvoorbeeld met een personal trainer, ook al kost het wat meer. Uiteindelijk houdt je het dan namelijk waarschijnlijk wél vol. De hoofdreden waarom slechts 3 tot 6% een online training afmaakt wordt veroorzaakt door de afwezigheid van een coach. Stel je eens voor hoeveel meer er mogelijk zou zijn als mensen de noodzakelijke steun zouden ontvangen. En dan afmaken waar ze aan beginnen.

Het ligt voor de hand het bijltje erbij neer te gooien als we regelmatig negatieve feedback krijgen. Veel mensen verwarren twee feiten. “Ik vind je werk niet leuk”, en, “ik vind jou niet leuk”. Dat lijkt op elkaar maar het verschil is cruciaal.

De volgende keer als je in de put zit en alles lijkt tegen te zitten onthoud dan dit. Als we willen dat iedereen alles waardevol moet vinden wat we maken zodat we ons zeker voelen, dan loopt dat fout af. Dat betekent namelijk dat we ons richten op het gemiddelde en gaan we dus middelmatig werk produceren. Het veroorzaakt meteen ook dat we het beste in onszelf nooit naar buiten laten komen. We blijven hangen in het dienen van de gemiddelde klant met een middelmatige wens.

Negatieve feedback zegt dus niets over jou en uitsluitend iets over degene die jouw werk niet mooi vindt. En zo kun je verder met alleen dát maken voor een kleine groep die het wel waardeert. Het enige dat je hoeft te zeggen aan iemand die genoeg om je geeft om je te informeren is, “dank je dat je het hebt laten weten”.

Foto Wynand van Poortvliet Unsplash


Er zijn fotografen die zonder website heel succesvol zijn geworden. Ook toen het internet er al een tijdje was. Als je een uniek of noodzakelijk product hebt was een website niet (altijd) nodig. Tandartsen waren zo’n beetje de laatste beroepsgroep die zagen dat het hebben van een goede website wel handig is. Ook zonder website gaan mensen toch wel naar de tandarts. Waarom dan een website?

Ben je een fotograaf of andere kunstenaar met een sterk visueel product zoals bijvoorbeeld schilder of architect dan is het hebben van een website noodzakelijk. Een site die op geen enkel punt twijfel veroorzaakt over jouw professionaliteit. Al is het maar één pagina met thumbnails. Een goed voorbeeld is Rahi Rezvani. Een zeer succesvol portretfotograaf en filmmaker in de art scene met een compleet eigen stijl en hele kleine doelgroep van klanten die alleen het beste willen. 
Of Tim Flach, specialist op het gebied van dierenfotografie. Hij heeft wel goed ingerichte website met een krachtig portfolio. Alleen het beste laten zien. En alleen dát wat je onderscheidt.

Ben je redelijk nieuw op de markt en bouw je aan een klantenkring die jou kiezen om je talent, zorg dan dat je site op orde is. Dat is een relatief kleine moeite en de kosten zijn te overzien. Bezuinig niet op design. Huisvlijt trekt klanten aan die zelf ook aan huisvlijt doen. En het dus goedkoop willen. Zodra een potentiele klant met een goed budget op je site komt dan moet zij meteen roepen; “Hier moet ik zijn. Deze fotograaf heeft haar zaakjes op orde en ik vertrouw erop dat haar dienstverlening net zo goed zal zijn als haar website. Ik ben bereid een goed bedrag te betalen voor de oplossing van mijn probleem.”

Als de site rammelt met bijvoorbeeld onvriendelijke copyrightwaarschuwingen en verzoeken om login dan haakt de serieuze bezoeker af.  Een website is een bron van inspiratie, geen hindernisbaan. Bezuinigen op dit vlak levert altijd gemengde signalen op over wie je bent. Wees dus duidelijk en investeer. Zoals je ook van jou klanten vraagt in jou te investeren.

Foto Ian Tormo Unsplash


Ik las in een recent blog van Naval Ravikant over het belang van lange termijn acties, strategie en relaties. In de economie heet het voordeel dat dit oplevertrente op rente, of samengestelde interest. “Speel lange termijn spelletjes met lange termijn mensen”.

In het kort gaat het hierom:

  1. Kies een industrie of tak van sport waarin je speelt met mensen die er ook voor de lange termijn in (willen) zitten. Lange termijn spelers maken elkaar rijk. Korte termijn spelers verrijken alleen zichzelf.
  2. Alles van waarde in het leven komt naar je toe via rente op rente over een hele lange periode. En dit geldt voor alles, zeker niet alleen financieel. Denk aan gezondheid. Maar ook aan relaties met kinderen, partners en vrienden. En aan zakenrelaties. Hoe langer je in vertrouwen met elkaar werkt hoe beter de band.
  3. Mensen zullen elkaar helpen bij het volgende spelletje ook als het een keer mis gaat. Door dat opgebouwde vertrouwen neemt de wrijving af en is er veel meer speelruimte om elkaar te vergeven als het een keer fout gaat. En met die afnemende wrijving kun je ook samen steeds grotere dingen gaan doen.

Dat eerste punt gaat dus heel veel verder dan geld verdienen. “Lange termijn spelers maken elkaar rijk”. We zullen bereid zijn meer in elkaar te investeren als we veel en intensief hebben samengewerkt. Zo werkt rente op rente in de economie, en ook in relaties.

De volgende keer als iemand je belt voor een eenmalig klusje bedenk je dan of je met die persoon voor de lange termijn wil gaan. Je zult je afvragen; hoe weet ik dat nou. Ergens moet ik toch beginnen? Persoonlijk werk ik uitsluitend samen met lange termijn mensen en neem nooit meer iets eenmaligs aan. 

Word dus iemand die in lange termijn relaties denkt. Ga er dan op uit, zoek en vind partners en vrienden die datzelfde willen. En die er samen met jou voor willen gaan. Het werkt echt.

Foto Photo Toa Heftiba Unsplash

Veel mensen denken dat ze een planning nodig hebben voor de hele reis. Dat klopt gewoon niet. Mensen die resultaten boeken weten dat je iets moet doen om dichter te komen in de buurt van waar je heen wil. IETS is genoeg. En heel veel beter dan nog meer plannen.

Kleine dingen uitproberen en creëeren is niet zomaar iets dat je erbij doet of omdat het ‘leuk’ is om te doen. Het is noodzakelijk om verder te komen. Om het leven te hebben en gaan leven dat je ambiëert. Creativiteit is niet talent. Dat is niet iets dat je ‘hebt’, maar dat je ontwikkelt.

Veel kunstenaars, en iedereen die creëert is een kunstenaar, zijn gewoon begonnen met kleine stapjes. Die nergens heen leken te gaan. Creativiteit is als een spier die steeds sterker wordt. Zodat je je bedrijf gaat bouwen, nieuwe mensen ontmoet en het leven gaat leven waar je altijd al van hebt gedroomd.

Veel fotografen en andere kunstenaars denken dat creativiteit is het uitproberen van nieuwe manieren van fotograferen. Dit is maar een klein onderdeel. Creativiteit gaat heel veel verder. Het gaat om dingen anders zien en uitproberen, zakelijk, technisch, communicatief. Je creativiteit is je grootste zakelijke eigenschap. 

Zolang je het gevoel hebt dat je stilstaat of vastloopt, dan weet je automatisch dat je onvoldoende creatief bezig bent. En te weinig nieuwe dingen uitprobeert.

Het leven ligt voor je voeten, maar zal nooit naar je toekomen. Je zult het moeten aantrekken en omarmen. En dat kan alleen als je de oude dingen laat voor wat ze zijn en nieuwe dingen gaat proberen en testen. En er lol in gaat hebben. 

Zoek mensen op die ook zo denken en weten dat dit de sleutel is voor succes. En negeer de mensen die geen verandering zoeken en alles wat nieuw is zien als een bedreiging.
 
Ga dit weekend eens iets doen wat je nog nog nooit hebt gedaan. Hoeft niets met je werk te maken te hebben. Misschien is het iets dat je altijd al had willen doen. Of iets wat je een beetje eng vindt, maar wel mooi vindt om te doen. Zolang het je maar vreugde en een beetje spanning oplevert. Geloof me, je gaat dit heel tof vinden. Zo ga je je eigen leven vormgeven.

De oorsprong van de naam van de narcis wordt vaak verbonden aan ‘narcist’. En dat stamt weer af van de Griekse mythe over Narcissus. Deze knappe en populaire jongeman moest niet veel hebben van de liefde en wees alle vrouwen wreed af. Na een pijnlijke confrontatie met de nimf Echo trok hij zich terug. Op een dag ziet hij zichzelf in het water van een beek weerspiegeld waar hij in bewondering verliefd wordt op zichzelf. Hij was er niet weg te slaan en uiteindelijk kwijnde Narcissus helemaal weg. Niet zo’n vrolijk verhaal dus.

De narcis bloeide oorspronkelijk in de buurt van beekjes en riviertjes. Vandaar dat deze bloem gekoppeld is aan de naam van de Griekse tragische figuur. De bloem heeft ook nog eens een hangend hoofdje, dus lijkt het helemaal te kloppen. Maar er worden heel andere en veel positievere betekenissen aan de narcis toegekend. 

In China bijvoorbeeld is de narcis een symbool van fortuin. Zelfs in zodanige mate dat de narcis het symbool is van het Chinese nieuwjaarsfeest. In Japan staat de narcis voor vrolijkheid en in Frankrijk voor hoop. En degene die in Wales de eerste narcis plukt is gezegend met meer goud en zilver in het komende jaar. Arabische volken menen dat de narcis een lustopwekkend middel is en kaalheid voorkomt. En de narcis is het symbool van de American Cancer Association en staat voor hoop op genezing.

Zo heeft de narcis verschillende betekenissen, zowel positief als negatief. Dit verhaaltje gaat niet over de oorsprong van de naam van de gele bloem. Het gaat over de keuzevrijheid om een wijd geaccepteerde interpretatie over te nemen als de waarheid. Als veel mensen iets denken of vinden, wil dat niet zeggen dat het ook zo is. Zelfs niet als iedereen dat vindt.

Je kunt, en moet zelfs, altijd je eigen mening vormen. En in dat proces kun je er een negatieve of een positieve draai aan geven. Zodra iemand algemeenheden verkondigt, of een mening van een ander napraat, dan kan het helpen even de narcis voor de geest te halen. Klopt het wel wat jij zegt? Of geloof ik liever iets anders?

William Ury heeft diepgaand onderzoek gedaan naar de manier waarop we luisteren. In het overgrote merendeel van de gevallen, luisteren we om in staat te kunnen zijn te weerleggen wat de ander zegt. Ja, zelfs in een verkoop- of kennismakingsgesprek. We zien het gesprek als een debat en het hoofddoel is dan om punten te scoren. Ons punt te maken. In een debat werkt dat wel, maar niet als we écht willen horen wat de ander heeft te zeggen.

Waar het om gaat, bijvoorbeeld als in gesprek bent met een klant, is de onderliggende betekenis te begrijpen. Toen Nelson Mandela vrijkwam was het eerste dat hij deed Afrikaans leren. Hij wilde de taal van zijn vijand goed kunnen begrijpen. Niet alleen dat, hij bestudeerde de cultuur, de geschiedenis en de achtergrond van de blanke kolonisten. Alleen dan kon hij toenadering zoeken, door echt te luisteren en daardoor te begrijpen.

Zo is het ook met onze klanten. Als je niet goed weet waarom iemand iets zegt, gis er dan niet naar maar vraag waarom. Als iemand nee zegt en als reden de hoge prijs noemt, zou het kunnen zijn dat hij geen vertrouwen heeft in jou of je dienst. Vraag wat het échte probleem is.

In een groot deel van de gevallen komt er geen overeenstemming omdat er geen volledig wederzijds begrip is. En als je laat zien dat je de ander snapt dan is dat mogelijk wel de hoogste vorm van respect.

Foto Nathan Anderson on Unsplash

Tegen de tijd dat een kind 14 is heeft het gemiddeld 50.000 keer het woordje ‘Nee!’ gehoord. Als een baby opgroeit dan zijn de goedbedoelende ouders beschermend en ‘nee en mag niet en pas op’ zijn de programmering voor later.

Nee is, gezien onze ervaring uit het verleden een vanzelfsprekende verwachting. We mochten veel niet zien, horen, zeggen of doen. Nee kan dus een verlammende werking hebben. Na drie keer nee geven we het vaak op.

Maar is nee ook heel natuurlijk. Als er geen nee zou zijn dan bestaat er ook geen ja. Niets is altijd ja. Maar goed, nee verbinden wij vaak aan negatief en niet deugen.

Toch is het goed stil te staan bij het feit dat als een klant nee zegt dat daarvoor goede redenen zijn. Of hij wil gewoon niet wat je aanbiedt, of hij begrijpt niet goed wát je te koop hebt en hoe het hem helpt. In beide gevallen is het ok als hij nee zegt.

En niet iedereen zegt nee. Stel dat je maar 10% van de markt bedient. Dan is de kans 70% dat drie mensen achter elkaar nee zeggen. Statistisch wordt de kans dus steeds groter als je na de derde nee doorgaat. De meesten stoppen dan, maar dat is onverstandig. Ook al zijn we zo geprogrameerd.

Foto Joao Tzanno on Unsplash